Muziek maken is leuk, echt waar, muziek luisteren ook. Muziek kan een saai verhaal spannend maken, of, en zo was
het op zaterdag 28 februari, een spannend verhaal nog spannender. Frank Belt vertelde over Polle, die geboren werd in een paleis met een lieve moeder, een gemene tante, een chauffeur, een bakker. Zijn tante was zó gemeen dat zijn moeder met de chauffeur en de bakker en de vrouw van de kok ervoor moest zorgen dat hij het paleis uit ging om veilig op te groeien bij reuzen. De muziek was deze middag natuurlijk van het orgel, dat weer helemaal schoongemaakt en gerepareerd was. Het orgel had een geluid voor iedereen in het verhaal, zware donkere muziek voor de reuzen, een claxongeluidje voor de chauffeur. De kinderen luisterden de hele voorstelling lang vol aandacht. Frank is een meesterverteller en Peter Wagenaar speelde op het orgel alsof hij nooit anders had gedaan dan samen met Frank deze voorstelling geven.
Maar dat was niet waar, want Peter viel in voor Eeuwe Zijlstra, die zijn pols had gebroken. We hebben er niets van gemerkt, het was een geweldige middag. Heb je het gemist? Wie weet komen ze nog eens terug.
Wat was het genieten van ons geheel gerestaureerde orgel in het weekend van 27 februari tot en met 1 maart. Vrijdagavond was voor genodigden, maar daar waren al veel gemeenteleden bij. Het was het officiële deel van de feesten met uitleg. Directeur Erik Winkel van de orgelrestaurateur liet orgeladviseur Cees van der Poel horen wat het orgel allemaal kan en hoe een orgel werkt. Er zit een heel orkest in één instrument, het kan fluisteren, zingen, bulderen. Erik Winkel keek ook terug naar de hele restauratie van het orgel, die in 2001 al was gestart door onder andere vanuit onze gemeente organist Stefan van Dokkum. Wat jammer dat hij deze dag niet meer mee heeft gemaakt. Vijfentwintig jaar restauratie, de laatste fase startte in augustus 2023.
Wim Brus sprak namens de kerkenraad een dankwoord uit en memoreerde dat veel mensen met eindeloos geduld (‘monnikenwerk’) aan de restauratie hebben gewerkt en dat onze old-timer inmiddels weer een yougtimer is. Speciale dank was er ook voor de mensen die regelmatig de hele dag aanwezig waren om vanuit de gemeente de restauratie te begeleiden.
Zaterdagmiddag was voor de kinderen met het kindertheater ‘Polle de orgeljongen’. Ook daar hoorde je hoe een orgel met zware en lichte tonen alle personages van het verhaal kon verbeelden.
’s Avonds was de beurt aan onze eigen organisten en aan Jan Smelik, de projectleider van de laatste tijd. Jan vertelde bijvoorbeeld hoe de muziek in de beginjaren van ons orgel, vanaf 1861 geklonken moet hebben. We zongen een deel van een psalm op lange noten, met tussenspel na iedere regel. Meditatief zingen, leek het wel. Orgelmuziek in die tijd was lang niet altijd voor in de kerkdienst, er was ook veel andere muziek en vooral werelds. Met toelichting van Jan speelde Arjan Oosterhof delen uit de slag bij Waterloo, met een ochtendstemming, reveil, een kanongebulder bijvoorbeeld. Ook Janny Bennen- Stakelbeek en Arjan Kroes speelden verschillende stukken en de uitsmijter werd eerst aarzelend, maar uiteindelijk uit volle borst mee gezongen: ‘Steenwieker Toorn’.
Natuurlijk stond de ochtenddienst van de zondag in het teken van het gerestaureerde orgel. Ook daar was een kleine bijdrage van Jan Smelik over dat zingen een lofprijzing is aan God en dat die een mooie vorm van samenwerking inhoudt: bij zingen ademt de gemeente als één organisme in en uit, en ondertussen blaast het orgel haar ‘longen’ vol en ademt mee uit. Een mooi beeld.
Zondagmiddag ging het dak eraf met Evan Bogerd, organist van de Westerkerk in Amsterdam. De eerste tonen van de Toccata & Fuga d-Moll van Johann Sebastian Bach zinderden door de kerk. Het is zo’n muziekstuk waarvan je niet weet dat je het kent, totdat je het hoort. Maar hij speelde ook heel gevoelig ‘Black Bird’ van Paul McCartney.
Het was een prachtig weekend, een belofte voor meer mooie orgelconcerten.
Onze organisten hebben er in ieder geval zin in.

Marjoke Eikelenboom
foto: Peter den Hartog
Henri van Rheenen